22ο κάμπινγκ YRE - Antinazi zone στη Θάσο: όλα τα κινήματα μαζί σε ένα νησί!

Πόσοι άνθρωποι μπορεί να θέλουν να αλλάξουν τον κόσμο;
Και πόσοι από αυτούς μπορεί να βρεθούν μαζί σε ένα νησί;

Με αυτές τις 2 φράσεις θα μπορούσε κανείς να περιγράψει όλα τα αντιρατσιστικά κάμπινγκ που διοργανώνονται εδώ και 22 χρόνια από τη Νεολαία ενάντια στον Ρατσισμό στην Ευρώπη YRE και πιο πρόσφατα το Antinazi zone, συλλογικότητα που μάχεται κατά του φασισμού. Ειδικά όμως φέτος, ο κόσμος που συγκεντρώθηκε στο 22ο αντιρατσιστικό – αντιφασιστικό κάμπινγκ βούλιαξε κυριολεκτικά την παραλία του Πρίνου στη Θάσο.

Συναγωνιστές/ριες και φίλοι/ες από πολλά διαφορετικά κινήματα και συλλογικότητες του ριζοσπαστικού χώρου βρεθήκαμε μαζί για 10 ημέρες για να συζητήσουμε για τους προβληματισμούς μας του σήμερα και να ενώσουμε τις ελπίδες μας για το αύριο που ονειρευόμαστε. Εκείνο που χωράει τις διαφορετικές αποχρώσεις της αποδοχής, των μη διακρίσεων και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Από το κίνημα κατά της εξόρυξης χρυσού στις Σκουριές μέχρι την κατειλημμένη ΕΡΤ3 των κινημάτων και της κοινωνίας, από το εργοστάσιο της ΒΙΟΜΕ στη Θεσσαλονίκη που εδώ και 3 χρόνια παραμένει ανοιχτό στα χέρια των εργαζομένων κόντρα στις αντίξοες συνθήκες μέχρι τις αξιοθαύμαστες προσπάθειες της αυτοδιαχείρισης στον χώρο των ΜΜΕ για ανεξάρτητη ενημέρωση, από τους αγώνες των απολυμένων σχολικών φυλάκων μέχρι τους αγώνες των απολυμένων εργαζομένων στη Vodafone και την Diamant Α.Ε. όπου οι εργαζόμενες δουλεύουν σε καθεστώς σύγχρονης δουλείας, από τη συλλογικότητα Golden Dawn Watch και το Παρατηρητήριο κατά του φασιστικού και ρατσιστικού λόγου στα ΜΜΕ στα φαινόμενα του bullying και του ρατσισμού στην παιδική ηλικία, από τα γυναικεία κινήματα υπέρ της αυτοδιάθεσης του σώματος και του δικαιώματος στην έκτρωση στην Ιρλανδία μέχρι τα κινήματα LGBTQI στην Ελλάδα και την Ευρώπη, το δημοτικό κάμπινγκ του Πρίνου στη Θάσο βούλιαξε εκτός από κόσμο, και από αλληλεγγύη.

Το πρόγραμμα των συζητήσεων ήταν εξαιρετικά πλούσιο και ενδιαφέρον, τόσο σε ποιότητα όσο και σε ποικιλία και παρά το γεγονός ότι ήταν πολύ δύσκολο έως αδύνατο να προλάβεις να τις παρακολουθήσεις όλες, ο κόσμος ήταν τόσο ενθουσιασμένος που ζητούσε να προστεθούν περισσότερες συζητήσεις μέσα στην ημέρα. Όταν δεν παρακολουθούσαμε κάποια από τις συζητήσεις, συμμετείχαμε σε εργαστήρια όπως αυτά του παραδοσιακού τραγουδιού, θεάτρου του καταπιεσμένου, tango, προσωπικής έκφρασης και αυτοάμυνας ή χαζεύαμε τον πλούσιο πάγκο του βιβλιοπωλείου με τα μυθιστορήματα και τα βιβλία κοινωνικοπολιτικού περιεχομένου, ή ακόμα συνεισφέραμε σε βάρδιες στην κουζίνα και στο μπαρ, γεγονός που δημιουργούσε ανάμεσά μας μια πολύ όμορφη ατμόσφαιρα κοινότητας και έμπρακτης αλληλεγγύης. Υπήρχε επίσης και ομάδα διερμηνείας γιατί ανάμεσα στους συμμετέχοντες ήταν και αρκετές ακτιβίστριες/ές από χώρες της Ευρώπης, όπως Γερμανία, Ιρλανδία, Βέλγιο και Ισπανία, οι οποίοι παρακολουθούσαν και συμμετείχαν στις συζητήσεις, μεταφέροντάς μας τις πολύτιμες εμπειρίες από τις δικές τους χώρες.

Και τα βράδια, μπροστά στην παραλία του Πρίνου δίπλα ακριβώς στο κύμα, το κάμπινγκ ζωντάνευε με χορούς, μουσικές και τραγούδια, όπου ενώναμε εκτός από τις ελπίδες μας και τις χαρές μας και ξεχνιόμασταν σε ξέφρενα γλέντια που κρατούσαν μέχρι το πρωί... με το ξημέρωμα να μας βρίσκει σε παρέες να παίζουμε παιχνίδια ή να συνεχίζουμε να συζητάμε για όλα τα θέματα που απασχολούν τις ζωές και τις ψυχές μας.

Και έτσι, οι δέκα μέρες κύλησαν σαν νερό. Και όταν τελείωσε το κάμπινγκ ευχηθήκαμε ο ένας στον άλλον δύναμη για τους αγώνες και την καθημερινότητα που έρχεται και ανανεώσαμε το ραντεβού μας για του χρόνου με περισσότερη ελπίδα, νίκες στις διεκδικήσεις μας, σεβασμό και δικαιοσύνη για όλους/ες.

Μερικές ημέρες αργότερα πήγα να συνεχίσω τις διακοπές μου στη Χαλκιδική όπου βίωσα τη δυσάρεστη εμπειρία να ακούσω κάποιον να εκτοξεύει ρατσιστικό μίσος και να βρίζει κάποιους ξένους χρησιμοποιώντας εκφράσεις που το λιγότερο βάρβαρες θα μπορούσαν να χαρακτηρισθούν. Παράλληλα, μαθαίνουμε αυτές τις μέρες για την πώληση της δημόσιας περιουσίας νευραλγικών για την οικονομία και τον τουρισμό της χώρας τομέων όπως τα αεροδρόμια και τα λιμάνια, σε πολυεθνικές επιχειρήσεις. Τα περιστατικά αυτά μου δημιουργούν φόβο και με προβληματίζουν πολύ για τις ημέρες που έρχονται. Όμως το δεκαήμερο που πέρασα στο αντιρατσιστικό κάμπινγκ στη Θάσο με εξόπλισε με ελπίδα που θα ήταν δύσκολο να λυγίσει, ακόμα και σε αυτές τις συνθήκες.

Τελικά το σπουδαιότερο πράγμα που μας έμαθε η εμπειρία από τις ημέρες που περάσαμε στη Θάσο ήταν να τολμήσουμε να ονειρευόμαστε, κόντρα στους καιρούς, ακόμα και σε μια περίοδο ζοφερή από πολλές απόψεις. 

Δημοσιεύτηκε στην Παράλλαξη το Σάβ. 22 Αυγ 2015. Αναδημοσιεύτηκε στη σελίδα του AntiNazi Zone.

Φωτογραφίες: Νίκος Αναστασιάδης

Εκμηδενίζοντας τα σύνορα και συνδέοντας αγώνες και συλλογικότητες με ένα ποδήλατο

Ecotopia Biketour?  Όταν η φίλη μου η Κλαίρη μου πρωτομίλησε γι’ αυτό πριν από περίπου 3 χρόνια, την κοίταξα με γουρλωμένα μάτια και της είπα: Υπέροχη ιδέα, αλλά μου φαίνεται πολύ δύσκολο να καταφέρουμε να κάνουμε κάτι τέτοιο!

Φέτος, μερικά χρόνια και αρκετά ποδηλατικά χιλιόμετρα αργότερα, ξαναθυμήθηκα για το Ecotopia Biketour με αφορμή το φετινό τους ταξίδι που είχε προγραμματισθεί να γίνει στη γειτονιά μας, στα νότια Βαλκάνια και στην Ελλάδα, ενώ η διοργάνωση και η προετοιμασία να έχουν έδρα τη Θεσσαλονίκη.

Ψάχνοντας περισσότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα τους ανακάλυψα ότι πρόκειται για μια αυτοοργανωμένη κολεκτίβα ανθρώπων που κάθε χρόνο ταξιδεύουν σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης με το ποδήλατο, προωθώντας έναν αειφόρο και οικολογικό τρόπο ζωής και συναντώντας κοινότητες, κινήματα και συλλογικότητες στα μέρη απ’ όπου περνάνε. Επιπλέον κάθε χρόνο το Biketour επιλέγει ένα κεντρικό θέμα, το οποίο ταιριάζει στις αρχές και τους σκοπούς του και σύμφωνα με το οποίο οργανώνονται workshops ή αποφασίζονται τα μέρη και οι συλλογικότητες που θα συμπεριληφθούν στον χάρτη του ταξιδιού. Το θέμα για φέτος ήταν ‘Αυτονομία εναντίον Εκμετάλλευσης’ (Sovereignty versus Exploitation), ενώ για πέρσι είχαν επιλέξει ως θέμα τα ζητήματα που προκύπτουν από την ύπαρξη πραγματικών ή και νοητών συνόρων στην Ευρώπη, με τίτλο ‘Beyond Borders’.

Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού όλοι οι συμμετέχοντες μπορούν να προτείνουν να πραγματοποιήσουν κάποιο workshop, και όλοι ενθαρρύνονται να συμμετέχουν και να βοηθούν στις συλλογικές διαδικασίες, από το μαγείρεμα και την καθαριότητα, μέχρι την επιλογή της ημερήσια διαδρομής και τις θέσεις ευθύνης, δηλαδή τους πρώτους και τους τελευταίους κατά τη διάρκεια της ποδηλατικής διαδρομής. Ο καθένας ποδηλατεί με τον ρυθμό που του ταιριάζει, γεγονός που εξασφαλίζει ότι δεν θα εξαντληθεί, αλλά ούτε θα καθυστερήσει και τους υπόλοιπους, και αυτό δημιουργεί ευχάριστες εναλλαγές κατά τη διάρκεια της μέρας γιατί μπορεί να ποδηλατίσεις μερικά χιλιόμετρα μόνος και πιο πέρα να συναντήσεις κάποιους από τους ποδηλάτες και να ποδηλατίσετε παρέα, ή να σταματήσεις μαζί με κάποιους άλλους για διάλειμμα και φαγητό.

Η διατροφή στο Ecotopia Biketour είναι πάντα αποκλειστικά vegan, ακόμα και αν η πλειοψηφία των συμμετεχόντων είναι μη χορτοφάγοι, γιατί ο συγκεκριμένος τρόπος διατροφής ταιριάζει στον χαρακτήρα της δράσης, αλλά και ως ελάχιστος κοινός παρονομαστής, ώστε όλοι οι συμμετέχοντες ανεξαρτήτως διατροφικών επιλογών να έχουν τη δυνατότητα να τρώνε στα τρία συλλογικά γεύματα της ημέρας.

Συνολικά, οι μέρες που πέρασα ταξιδεύοντας με το Ecotopia Biketour ήταν μια ξεχωριστή εμπειρία, με ελάχιστες κουραστικές ή δύσκολες στιγμές αλλά άπειρες στιγμές που σε αποζημιώνουν με υπέροχο τρόπο για την κούραση του ταξιδιού. Από αυτές θα ξεχώριζα και σίγουρα θα θυμάμαι: την κατασκήνωση δίπλα σε παραπόταμους του Βαρδαρ (στην Ελλάδα ο Αξιός) και το μπάνιο κάτω από την πανσέληνο, το πέρασμα από την ιδιαίτερα γραφική πόλη Βέλες πάνω στα βουνά της FYROM, το μάθημα ελληνικών που κάναμε εγώ και η Βέρα στους ξένους συμποδηλάτες μας, τα ακροβατικά μέσα στη λίμνη Δοϊράνη που μας έδειξε ένα ζευγάρι από τη Γερμανία, το πολύ ενδιαφέρον workshop για τη λήψη αποφάσεων με ομοφωνία (consensus decision making workshop) και την εξαιρετική συζήτηση για τον αγώνα κατά της εξόρυξης χρυσού με την δραστήρια πρωτοβουλία SOS Κιλκίς.

Γύρισα πίσω με ηλιοκαμένα μπουτάκια και μελανιές, αλλά θα ξαναέκανα με ενθουσιασμό κάθε χιλιόμετρο από αυτό το ιδιαίτερο και υπέροχο ταξίδι και είναι κάτι που θα το πρότεινα στον καθένα, ακόμα και σε όσους δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι με το ποδήλατο. Είναι ένα ταξίδι που μπορεί να κάνει ο καθένας (αρκεί μια σχετική οργάνωση και προετοιμασία πριν την εκκίνηση), και χωρίς αμφιβολία ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσεις τα μέρη και τις αυθεντικές ομορφιές ενός τόπου.

Το Ecotopia Biketour φθάνει σήμερα Πέμπτη 21 Αυγούστου στη Θεσσαλονίκη, όπου θα φιλοξενηθεί από την ΠΕΡ.ΚΑ. στο πρώην Στρατόπεδο Καρατάσιου για 5 περίπου ημέρες και είναι ευκαιρία για όποιον το επιθυμεί να τους γνωρίσει από κοντά. Στη συνέχεια θα  επισκεφτούν τις Σκουριές για να στηρίξουν τον αγώνα των κατοίκων της Χαλκιδικής κατά της εξόρυξης χρυσού και μετά θα ξεκινήσουν προς της νότια Ελλάδα, περνώντας από την Εύβοια και τελειώνοντας το ταξίδι τους στην Αθήνα στα τέλη Σεπτεμβρίου. Για το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων τους στη Θεσσαλονίκη και για οποιαδήποτε άλλη πληροφορία, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα τους καθώς και τη σελίδα τους στο fb.

Δημοσιεύτηκε στην Παράλλαξη την Πέμ 21 Αυγ 2014.

Σκέψεις από το μπαλκόνι μου ή αλλιώς σκέψεις για το Ecotopia Biketour project

Βγήκα να καθαρίσω το μπαλκόνι μου και στο απέναντι μπαλκόνι η γειτόνισσα καθαρίζει επίσης το δικό της. Η μυρωδιά από το απορρυπαντικό φτάνει μέχρι εδώ που βρίσκομαι και μου σπάει τη μύτη. Μυρίζει πολύ ωραία σκέφτομαι, άρωμα φρεσκάδας και καθαριότητας ενώ το δικό μου μπαλκόνι δε μυρίζει τίποτα από άλλα αυτά. Εκείνη το καθαρίζει με κάποιο από τα γνωστά super power απορρυπαντικά, που σου υπόσχονται ευωδιαστή μυρωδιά, αστραφτερή καθαριότητα και πιθανότατα θανατηφόρα χημικά. Εγώ το καθαρίζω με τριμμένο φυσικό σαπούνι με αιθέρια έλαια που είχα αγοράσει από την πανελλαδική Οικογιορτή που έγινε στη Θεσσαλονίκη πριν περίπου 3 χρόνια. Ένα χάρτινο σακουλάκι και ακόμα να μου τελειώσει, παρά το γεγονός ότι καθαρίζω το σπίτι και το μπαλκόνι μου με αυτό κάθε περίπου 2-3 εβδομάδες.

Ξαφνικά κάτω από το  μπαλκόνι ακούγονται φωνές. Είναι δύο γυναίκες που καυγαδίζουν για μία θέση στάθμευσης σε ένα από τα πιο στενά δρομάκια του κέντρου της Θεσσαλονίκης, όπου με το ζόρι χωράει να περάσει ένα αυτοκίνητο ανάμεσα από τα μονίμως παρκαρισμένα που βρίσκονται στις δύο μεριές του δρόμου. Μερικοί γείτονες και καταστηματάρχες βγαίνουν έξω να παρακολουθήσουν τι συμβαίνει, ενώ εν τω μεταξύ η μία εκ των καυγαδιαζομένων γυναικών έχει καλέσει και συνομιλεί με την αστυνομία. Χωρίς να παρακολουθώ τον καυγά και ενώ συνεχίζω να σκουπίζω το μπαλκόνι μου με μία σκούπα Tiger με υπέροχα σχεδιάκια που την απέχτησα με μόνο 5 ευρώ («άραγε τι εργασιακές συνθήκες επικρατούν στα Tiger… ; πρέπει να το ψάξω και αυτό» σκεφτόμουν μέσα στο κατάστημα ενώ χάζευα την ποικιλία με τα απίθανα πραγματάκια που υπόσχονται να φέρουν την επανάσταση στην καθημερινότητά σου με πρακτικές λύσεις που  δεν μπορείς παρά να θέλεις να αποχτήσεις), σκέφτομαι:

Πόσο πιο απλή, ανέμελη, όμορφη και 'καθαρή' θα ήταν η ζωή μας εάν όλοι χρησιμοποιούσαμε στο κέντρο της πόλης μόνο τα ποδήλατά μας και τα μέσα μαζικής μεταφοράς με πραγματικά φθηνό ή δωρεάν εισιτήριο, ενώ όσοι πραγματικά το χρειάζονταν για τις μετακινήσεις εκτός πόλης (μόνο όμως όσοι και όχι υποχρεωτικά όλοι σαν να θεωρείται η απόλυτα must προέκταση του εαυτού μας), να είχαν σταθμευμένα τα  αυτοκίνητά τους σε πολύ φθηνά ή δωρεάν πάρκινγκ που θα τα παρείχε ο δήμος και θα βρίσκονταν περιφερειακά της πόλης. Απλώς σκεφτείτε το. Και αν αρχίσετε να κάνετε σκέψεις του πώς θα μπορείτε να μεταφέρετε διάφορα πράγματα ή π.χ. την άρρωστη γιαγιά σας στον γιατρό με ένα απλό και ταπεινό ποδήλατο, να ξέρετε ότι υπάρχουν τρόποι να μεταφέρεις τα πάντα με αυτό το μέσο, αρκεί να έχεις τον κατάλληλο εξοπλισμό: υπάρχουν ειδικά τρέιλερ, καθώς και διπλά ή τριπλά ποδήλατα για όλη την οικογένεια, υπάρχουν ποδήλατα που αποσυναρμολογούνται και χωράνε σε μία τσάντα, ποδήλατα που σπάνε και θα μπορούσαν να μπαίνουν σε όλα τα μέσα μεταφοράς, όπως γίνεται σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, εάν το επέτρεπε η ελληνική νομοθεσία.

Είναι δύσκολο να το σκεφτόμαστε κάθε στιγμή, όμως κάθε μας παραμικρή πράξη και κάθε μας επιλογή είναι προιόν ενός συγκεκριμένου τρόπου οργάνωσης της καθημερινής μας ζωής, από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση, που εξυπηρετεί συγκεκριμένους σκοπούς και συχνότατα μεγάλα συμφέροντα, και που διαιωνίζει αυτόν τον κατεστημένο τρόπο οργάνωσης. Και το σημαντικότερο, ότι θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Από τη διατροφή μας, μέχρι τον τρόπο που διασκεδάζουμε, από τα προιόντα που χρησιμοποιούμε στο σπίτι μας, μέχρι τους τρόπους που επιλέγουμε για να μετακινούμαστε εντός και εκτός πόλης, όλα θα μπορούσαν να είναι διαφορετικά, εάν υπήρχε η πολιτική βούληση και η συλλογική προσπάθεια από μέρους μας.

Μεγάλωσα σε μια οικογένεια που δεν είχαμε αυτοκίνητο (οι γονείς μου δεν έχουν καν δίπλωμα οδήγησης) και όταν ήμουν μικρή ένιωθα (και πολύ πιθανό να ίσχυε κι όλας) ότι ήμουν το μοναδικό παιδί στην πόλη που μεγάλωνε σε μια οικογένεια με αυτήν (ανάμεσα σε άλλες, π.χ. δεν είχαμε ούτε τηλεόραση στο σπίτι μας) την ιδιαιτερότητα. Και ήταν κάτι για το οποίο ντρεπόμουν, γιατί ήταν τόσο περίεργο και σπάνιο. Όμως καθώς πέρασαν τα χρόνια συνειδητοποίησα ότι θα μπορούσε και να μην ήταν έτσι. Θα μπορούσα να μην ντρεπόμουν, θα μπορούσαν να υπήρχαν και άλλα παιδάκια που δεν μπαίνουν σχεδόν καθημερινά σε ένα αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις τους. Αρκεί μόνο τα πράγματα να ήταν οργανωμένα διαφορετικά από την πλευρά της πολιτείας, αλλά και από την πλευρά των προσωπικών επιλογών του καθένα μας.

Αύριο, θα πάρω το ποδηλατάκι μου, θα προσπαθήσω να το βάλω μέσα στο τρένο (ελπίζω μόνο να με αφήσουν γιατί κανονικά δεν προβλέπεται κάτι τέτοιο και μετά από ψάξιμο συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο είναι να μεταφέρεις το ποδήλατό σου από τη μία πόλη στην άλλη με τρένο ή με ΚΤΕΛ, ενώ θα έπρεπε να είναι το πιο αυτονόητο πράγμα στον κόσμο), και θα πάω στα Σκόπια να συναντήσω τους Ecotopian Biketourers που ταξιδεύουν σε ολόκληρη την Ευρώπη μόνο με τα ποδήλατά τους, προωθώντας έναν πιο αειφορικό και οικολογικό τρόπο ζωής σε όλα τα επίπεδα.

Όταν μπήκα στην ιστοσελίδα τους για να διαβάσω τις βασικές οδηγίες και να προετοιμαστώ για το ταξίδι μου, εντυπωσιάστηκα με αυτά που γράφουν. Εκτός από το γεγονός ότι τα γεύματά τους αποτελούνται αποκλειστικά από διατροφή vegan οπότε επιτέλους θα βρεθώ ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν θα νιώθω ότι με κοιτούν περίεργα και που δεν θα νιώθω ότι κάθε φορά η απόφαση για το τι θα φάω θα μοιάζει με σπαζοκεφαλιά για δυνατούς λύτες, είδα ότι ανάμεσα σε άλλα, προσπαθούν να ελαχιστοποιήσουν τη χρήση πλαστικών συσκευασιών που χρησιμοποιούν κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Μπήκα στη διαδικασία να το σκέφτομαι και μέσα σε μισή μόνο ημέρα συνειδητοποίησα πόσο πολύ πλαστικό χρησιμοποιούμε στις καθημερινές μας δραστηριότητες: από το πλαστικό σακουλάκι μέσα στο οποίο βρισκόταν οι μπάρες ενέργειας που αγόρασα από το Εν Καρπώ, μέχρι το πλαστικό κυπελάκι όπου ήπια τον καφέ μου, το πλαστικό είναι ένα υλικό που κυριαρχεί σε όλες μας τις επιλογές και δραστηριότητες, με ανυπολόγιστες συνέπειες για το περιβάλλον, την οικονομία και τους συσχετισμούς δυνάμεων ανάμεσα σε πλούσιες και φτωχές χώρες, μιας που ας μην ξεχνάμε ότι το πλαστικό παράγεται από πετρέλαιο και το πετρέλαιο αποτελεί έναν από τους πιο σπάνιους και ποθητούς φυσικούς πόρους.

Ελπίζω πως η γνωριμία μου και η συμμετοχή μου στο πολύ ενδιαφέρον Ecotopia Biketour θα είναι ευκαιρία να μάθω καινούριους τρόπους για να ζω σε μεγαλύτερη αρμονία με το περιβάλλον γύρω μου και να γνωρίσω ακόμα καλύτερα μια κουλτούρα που θα τοποθετείται ως αντίβαρο στην κουλτούρα της υπερκατανάλωσης, της υπερεκμετάλλευσης (ανθρώπων, ζώων και άψυχων αντικειμένων) και της αλόγιστης χρήσης πόρων, με την οποία έχουμε διαπαιδαγωγηθεί από μικρά παιδιά. 

Όταν γυρίσω, η περίοδος που θα ξεκινήσει θα ήθελα να είναι λίγο πιο δύσκολη αλλά γεμάτη από νέες ιδέες και νέους τρόπους, μικρούς και μεγάλους για το πώς μπορώ να αλλάξω την καθημερινότητά μου και πώς να μεταφέρω και σε άλλους ανθρώπους την εμπειρία μου. Ώστε κάποια στιγμή να μπορούμε να ελπίζουμε όλοι μαζί, ότι αυτές οι αλλαγές που θέλουμε να επιφέρουμε στον τρόπο ζωής μας να μη θεωρούνται πλέον δύσκολες ή κοπιαστικές ή επικίνδυνες ή ανέφικτες, παρά μόνο ότι αποτελούν τον μοναδικό τρόπο για να ζούμε όμορφα, υγιεινά, σε αρμονία με τους υπόλοιπους ανθρώπους και το περιβάλλον γύρω μας, καθώς και με αλληλεγγύη και σεβασμό προς όλους, ενώ με τον ίδιο τρόπο θα μπορέσουν να ζήσουν και όσοι έχουν την τύχη ή την ατυχία (τι από τα δύο άραγε;) να ζήσουν μετά από εμάς.

The Ecotopia Biketour Project 2014 poster

Ο χάρτης που ζωγράφισα για να κυκλοφορήσω με το ποδήλατό μου στα Σκόπια

Προχθές το βράδυ γυρνούσα σπίτι μου με το ποδήλατο και με εντυπωσίασε η επιστράτευση αστυνομικών δυνάμεων σε ολόκληρη την οδό Κεραμοπούλου (που βρίσκεται στο πάνω μέρος της πλατείας Αγ. Σοφίας), στο κέντρο. Υπήρχε κλούβα παρκαρισμένη στη μέση της οδού και διμοιρία παραταγμένη κατά μήκος, με 3-4 αστυνομικούς σε κάθε γωνία με τους κάθετους δρόμους.

Πλησίασα έναν από αυτούς για να ρωτήσω:
-Γιατί υπάρχει αστυνομία; Έγινε κάτι;
-Όχι μην ανησυχείτε καθόλου, δε συνέβη απολύτως τίποτα.
- Και τότε, γιατί τόση αστυνομία, τι συμβαίνει;
-Κοιτάξτε να δείτε, η παρουσία της αστυνομίας θα συνεχιστεί, και μάλιστα θα εντατικοποιηθεί το επόμενο χρονικό διάστημα, με αλλαγή βάρδιας στο σημείο αλλά με συνεχή παρουσία στην περιοχή. Εσείς όμως μπορείτε να είστε ήσυχη, η περιοχή είναι απολύτως ασφαλής.
-Όταν λέτε το επόμενο χρονικό διάστημα, εννοείτε καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας;
-Όχι, όλη την περίοδο μέχρι την ημερομηνία των εκλογών.
-Καλά, και μέχρι τις εκλογές θα είναι η γειτονιά έτσι, γεμάτη αστυνομία σε μόνιμη βάση; Για ποιο λόγο;
-Επειδή υπήρξαν περιστατικά κατάληψης πολιτικών γραφείων από ανθρώπους, που βέβαια κι εκείνοι ως εργαζόμενοι διεκδικούσαν τα δικαιώματά τους, και η περιοχή εδώ έχει πολλά πολιτικά γραφεία. Εσείς όμως δε χρειάζεται να ανησυχείτε καθόλου, η περιοχή είναι ασφαλής και μπορείτε να συνεχίσετε ήσυχη τη βόλτα σας.

Τι παράλογο και ειρωνικό.. ένα πολιτικό σύστημα που έχει χάσει τη ‘νομιμότητά’ του στα μάτια των πολιτών, θωρακίζεται για να προστατευθεί απέναντί τους (αντί να συμβαίνει το αντίθετο) χρησιμοποιώντας αστυνομοκρατία και καταστολή την περίοδο άσκησης του πιο σημαντικού δημοκρατικού δικαιώματος, δηλαδή των εκλογών.

Το νερό ως δημόσιο αγαθό: Πηγή ζωής ή μηχανή κέρδους;

Κίνημα για το νερό: Όσο παγκόσμιο, τόσο τοπικό

Εσύ τι θα απαντούσες στην ερώτηση: «Τι σημαίνει για σένα το νερό»; Το νερό είναι υγεία και χαρά, είναι πηγή ζωής,ανήκει σε όσους το πίνουν, και πολλά άλλα έγραφαν τα δεκάδες post-its που ήταν κρεμασμένα έξω από το κτίριο της ΕΥΑΘ, στις κινητοποιήσεις για την προάσπιση του νερού ως δημόσιου αγαθού που πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη από την πρωτοβουλία S.O.S.ΤΕ ΤΟ ΝΕΡΟ. Η περίοδος ήταν ιδιαίτερα σημαντική καθώς έληγε η πρώτη φάση του διαγωνισμού για την εκδήλωση ενδιαφέροντος από ιδιώτες για την εξαγορά της πλειοψηφίας των μετοχών της ΕΥΑΘ, και κατά συνέπεια την ιδιωτικοποίησή της.

Uganda: ένας μικρός χαίρεται το μπάνιο του.
Photo by Στέλιος Παπαρδέλας.

Το ζήτημα της ιδιωτικοποίησης της ΕΥΑΘ δεν είναι καινούριο, όμως πριν από μερικούς μήνες επανήλθε στο προσκήνιο με την απόφαση της κυβέρνησης να πουλήσει σε ιδιώτες το 51% των μετοχών της εταιρείας ύδρευσης και αποχέτευσης Θεσσαλονίκης. Η ΕΥΑΘ βρίσκεται υπό τον έλεγχο του ΤΑΙΠΕΔ που αποφασίζει και την τιμολογιακή της πολιτική ήδη από το 2011, με σκοπό τη δρομολόγηση της ιδιωτικοποίησής της.

Και ενώ η κυβέρνηση δείχνει αυτήν τη φορά αποφασισμένη να προχωρήσει στην πώληση αυτού του τόσο βασικού και δημοσίου αγαθού που προσφέρεται στους πολίτες από μία κερδοφόρα επιχείρηση, το ίδιο αποφασισμένη εμφανίζεται και η πρωτοβουλία που έχει δημιουργηθεί στη Θεσσαλονίκη με σκοπό την αποτροπή της ιδιωτικοποίησης, με κεντρικό σύνθημα S.O.S.ΤΕ ΤΟ ΝΕΡΟ. Η πρωτοβουλία αποτελείται από το ιδιαίτερα αγωνιστικό σωματείο των εργαζομένων της ΕΥΑΘ, καθώς και αρκετούς φορείς, οργανώσεις, συλλογικότητες και απλούς πολίτες που ενδιαφέρονται για το συγκεκριμένο ζήτημα, καθώς πρόκειται για θέμα που αφορά όλους τους κατοίκους του νομού Θεσσαλονίκης που υδρεύονται από την ΕΥΑΘ. Παράλληλα, η Κϊνηση 136 είναι μια πρωτοβουλία που διεκδικεί την εξαγορά της ΕΥΑΘ από τους ίδιους τους πολίτες της Θεσσαλονίκης, μέσα από τη δημιουργία τοπικών συνεταιριστικών επιχειρήσεων σε επίπεδο δήμων και δημοτικών διαμερισμάτων του νομού Θεσσαλονίκης.

Μέσα από τις κινητοποιήσεις που έχει πραγματοποιήσει η πρωτοβουλία S.O.S.ΤΕ ΤΟ ΝΕΡΟ, θέτει ένα πολύ σημαντικό, πλην παραμελημένο ζήτημα, τόσο από τις κεντρικές και τις τοπικές κυβερνήσεις, όσο και από τους ίδιους τους πολίτες που έχουν ξεχάσει να το διεκδικούν: αυτό το Δημοψηφίσματος, ώστε οι ίδιοι οι κάτοικοι της Θεσσαλονίκης να αποφασίσουν για το νερό που πίνουν. Παρ’ ότι αυτονόητο εκ πρώτης όψης, στην πράξη διόλου κατοχυρωμένο σαν δικαίωμα. Με ένα πρωτότυπο δρώμενο οι διαμαρτυρόμενοι πολίτες ενημέρωσαν τον κόσμο και εκδήλωσαν την πρόθεσή τους να πιέσουν τους Δήμους της Θεσσαλονίκης για την υιοθέτησή του.

Και πράγματι, το δημοτικό συμβούλιο του κεντρικού Δήμου Θεσσαλονίκης ψήφισε ήδη την πρόταση για δημοψήφισμα, μετά από αρκετές τοποθετήσεις όπου υποστηρίχθηκε η σημασία του νερού ως δημόσιου αγαθού. Παρά την ιστορική από πολλές απόψεις απόφαση, ο δρόμος μέχρι την πραγματοποίηση του δημοψηφίσματος παραμένει μεγάλος, ενώ μέχρι την τελική πολιτική απόφαση για τη διατήρηση του νερού ως δημόσιου αγαθού ακόμα μεγαλύτερος. Μέχρι τότε, ελπίζω όλοι οι πολίτες της πόλης να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων, διεκδικώντας το δικαίωμά μας σε ένα πολύτιμο αγαθό που ανήκει σε όλους.

Info: Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφτείτε τησελίδα της πρωτοβουλίας S.O.S.ΤΕ ΤΟ ΝΕΡΟ: http://sostetonero.blogspot.gr/, μέσω της οποίας μπορείτε επίσης να υπογράψετεστην πανευρωπαϊκή καμπάνια συλλογής υπογραφών:http://www.right2water.eu/. Για την Κίνηση 136 επισκεφτείτε: http://www.136.gr/

Δημοσιεύτηκε στο Τέχνες Ποικιλίες & Τσίπουρα - free press, Τεύχος Ιουνίου 2013.

Εναλλακτικό Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας: μικροί αυτο'καλλιεργημένοι' σπόροι ελπίδας.

Σε έναν χώρο συμβολικό για τα κινήματα, πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα, στον χώρο του πρώην αεροδρομίου Ελληνικού, το Εναλλακτικό Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας το τριήμερο 11-13 Οκτωβρίου 2013. Η περιοχή είναι γνωστή στους Αθηναίους, και όχι μόνο, για δύο σημαντικούς λόγους: για τους αγώνες ώστε να αποδοθεί το πρώην αεροδρόμιο στους κατοίκους Αττικής ως ελεύθερος χώρος και να γίνει Μητροπολιτικό Πάρκο, και για τη λειτουργία μέσα στον χώρο του Μητροπολιτικού Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού (ΜΚΙΕ), μιας κοινωνικής και αλληλέγγυας δομής για την περίθαλψη Ελλήνων και μεταναστών που βρίσκονται αποκλεισμένοι από το Σύστημα Υγείας της χώρας.

Γνωρίζοντας το μέγεθος της περιοχής του Ελληνικού οφείλω να ομολογήσω ότι περίμενα μια διοργάνωση που θα εκτείνεται σε έναν τεράστιο χώρο με πάμπολλα τραπεζάκια, παραγωγούς και συλλογικότητες. Φθάνοντας στο Φεστιβάλ συνάντησα έναν μικρό σχετικά χώρο που όμως με κέρδισε αμέσως με την ζεστή ατμόσφαιρα αλληλεγγύης που αναδυόταν από παντού και από όλους. Και συγκινήθηκα  ιδιαίτερα με την αλληλεγγύη προς τους αγώνες της Θεσσαλονίκης και Β. Ελλάδας: το τραπεζάκι της ΒΙΟΜΕ με τα φυσικά καθαριστικά που παράγουν και διακινούν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι, καθώς και το πανό αλληλεγγύης στους αγωνιζόμενους κατοίκους της Χαλκιδικής από την Επιτροπή  Αλληλεγγύης Αττικής.

Παρά τη μικρή σχετικά έκταση του χώρου και τη σχετικά ανεπίσημη αίσθηση που έπαιρνες από τη διοργάνωση, το πρόγραμμα του Φεστιβάλ ήταν εξαιρετικά γεμάτο και πλούσιο. Καθώς το μελετούσα και προσπαθούσα να σημειώσω τι από όλα με ενδιαφέρει αφού από το πρωί μέχρι το βράδυ γινόντουσαν ταυτόχρονα δύο συζητήσεις και ένα εργαστήριο, παρατήρησα με κάποια περηφάνια ότι ήταν ιδιαίτερα εμφανής η παρουσία πρωτοβουλιών και εγχειρημάτων από τη Θεσσαλονίκη. Εκπρόσωποι από το αυτοοργανωμένο εργοστάσιο της ΒΙΟΜΕ, τον αγώνα των κατοίκων της Χαλκιδικής ενάντια στην εξόρυξη χρυσού, τον καταναλωτικό συνεταιρισμό ΒίοςCoop, την κίνηση 136 για το νερό, το Λαϊκό Πανεπιστήμιο για την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, το συνεργατικό παντοπωλείο ΣΠΑΜΕ ήταν εκεί για να ενημερώσουν τον κόσμο για τις πρωτοβουλίες αυτές και την εξέλιξή τους μέχρι στιγμής.

Στο Φεστιβάλ συμμετείχαν επίσης συνεργατικές επιχειρήσεις, κολεκτίβες και συνεταιρισμοί από την Αθήνα και άλλα μέρη της Ελλάδας (π.χ. Πελοπόννησος, Κρήτη), ποδηλατικές ομάδες, οικοκοινότητες από όλη την Ελλάδα, εκπρόσωποι του Απλεπιστημίου Βολισσού στη Χίο, οι Ηλιόσποροι, η Τράπεζα Χρόνου, τα εναλλακτικά νομίσματα της Art Bank, το Κοινωνικό Ιατρείο Ελληνικού, και πολλοί άλλοι.

Εκτός από τις συζητήσεις και τις παρουσιάσεις από εκπροσώπους των παραπάνω πρωτοβουλιών, οι επισκέπτες του Φεστιβάλ είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν εργαστήρια acro-yoga, thai massage, ψυχοδράματος, παρασκευής σαπουνιού, σπιτικής οδοντόπαστας, βαρελόκηπου για καλλιέργεια φυτών και οικιακή κομποστοποίηση, παρουσίασης ηλιακού φούρνου, ηλιοθερμίας με κάτοπτρα, aircondition χωρίς ηλεκτρική ενέργεια(!), διατήρησης σπόρων από λαχανικά κ. ά.

Το πρόγραμμα ήταν τόσο πλούσιο που με δυσκολία προλάβαινες να φας για να μη χάσεις όλα όσα συνέβαιναν στο Φεστιβάλ, ενώ ήταν πολύ δύσκολο να προλάβεις να ενημερωθείς από τους εκπροσώπους των συλλογικοτήτων και να πάρεις φυλλάδια από όλες τις πρωτοβουλίες που συμμετείχαν. Μέσα σε όλα αυτά, βρήκα τον χρόνο να προσφέρω εθελοντική εργασία και να κερδίσω κουπόνια φαγητού ώστε να γευτώ το πεντανόστιμο και αποκλειστικά vegan φαγητό χωρίς να πληρώσω χρήματα.

Εκτός από την εθελοντική εργασία ο κόσμος μπορούσε να προσφέρει μεταχειρισμένα αντικείμενα στο ανταλλακτικό παζάρι και να τα ανταλλάξει με άλλα αντικείμενα ή επίσης με κουπόνια φαγητού. Γενικώς επικρατούσε μια αρκετά χαλαρή στάση και πολλές φορές οι διοργανωτές και οι εθελοντές προέτρεπαν τον κόσμο να πάρει παραπάνω αντικείμενα από όσα είχε φέρει για να ανταλλάξει. Παρά τα πιθανά προβλήματα συντονισμού ή κόστους που θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα τέτοιο σύστημα, ήταν πάντως ιδιαίτερα απλόχερη η γενναιοδωρία και αλληλεγγύη με την οποία σε αντιμετώπιζαν.

Μετά από τρεις γεμάτες ημέρες με συζητήσεις, νέες ιδέες, ελπίδα και αισιοδοξία για τη δυνατότητα ύπαρξης ενός διαφορετικού μοντέλου παραγωγής και διανομής των προιόντων, καθώς και μιας πιο ανθρώπινης ζωής, ήρθε η ώρα να αφήσω το Φεστιβάλ και να δω λίγη από την Αθήνα που είχα να επισκεφτώ καιρό. Καθώς περπατούσα στους δρόμους της Αθήνας είδα εικόνες χαράς και αισιοδοξίας, καθώς και εικόνες δυστυχίας και ασχήμιας.

Θα μπορούσαν άραγε οι ιδέες και οι πρωτοβουλίες που παρουσιάστηκαν στο Φεστιβάλ να αποτελέσουν σπόρους γένεσης ενός κινήματος που θα δώσει λύση σε όλους τους ανθρώπους που βασανίζονται καθημερινά και να εξαλείψει από μπροστά μας όλες τις άσχημες εικόνες; Δύσκολο να απαντηθεί, πάντως ο χώρος και οι άνθρωποι που συμμετείχαν στο Φεστιβάλ ήταν σαν μια νησίδα ανθρωπιάς δίπλα σε έναν απάνθρωπο κόσμο, μια σπίθα εμπιστοσύνης ότι ένας άλλος κόσμος μπορεί να είναι τελικά εφικτός: ένας κόσμος που θα βασίζεται στην εμπιστοσύνη και τον σεβασμό προς όλους, αντί για την εκμετάλλευση και τον αποκλεισμό.

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας

Δείτε βίντεο από το Φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας

Έφθασα στο πρώην στρατόπεδο Παύλου Μελά στις 6.00 το απόγευμα και γύρισα στο σπίτι μου στις 4.00 τα ξημερώματα, συμπληρώνοντας πάνω από 10 ώρες ορθοστασίας μέσα στο τσουχτερό κρύο. Το περπάτημα όμως που έκανα στον γυρισμό ήταν το πιο ανάλαφρο και ζεστό που έχω κάνει εδώ και καιρό. Η βραδιά ήταν μαγική από κάθε άποψη: η ατμόσφαιρα μέσα στο στρατόπεδο, το πλήθος του κόσμου, τα χαμόγελα, οι φίλοι και οι γνωστοί που συναντούσες σε κάθε σου βήμα, ο αριθμός και η διάθεση των εθελοντών, τα λόγια και το πάθος των καλλιτεχνών, οι χαιρετισμοί των αγωνιστών, τα τραγούδια, η μουσική, ο χορός.

Κι ας κουραστήκαμε από το ατελείωτο πήγαινε έλα ανάμεσα στη λαοθάλασσα, από το σερβίρισμα σε χιλιάδες κόσμο, από την ορθοστασία μέσα στο κρύο. Άλλωστε τι σημασία έχουν αυτά, όταν γνωρίζεις ότι αποτελείς μέρος ενός τεράστιου και δίκαιου αγώνα για τη ζωή και τον τόπο χιλιάδων ανθρώπων, το περιβάλλον και την υγεία τους, τις μελλοντικές γενιές, την τοπική οικονομία ενός τόπου που εξυμνούμε με τη φράση που έχει περάσει από τα χείλια όλων μας: «Σαν τη Χαλκιδική δεν έχει»! Όταν ο παλμός ενός από τα δυναμικότερα κινήματα των τελευταίων ετών στη Θεσσαλονίκη έχει γίνει ένα με τον παλμό της δικής σου καρδιάς, όταν έχεις ανέβει στον Κάκαβο και έχεις ενώσει τη γροθιά σου με τη γροθιά των κατοίκων της Χαλκιδικής, όταν έχεις δακρύσει και έχεις τρέξει μαζί τους για να σωθείς από τα δακρυγόνα και τα γκλομπς των αστυνομικών μέσα στο αρχέγονο δάσος των Σκουριών.

Θυμάμαι έντονα την απογοήτευση το βράδυ της 21^ης Οκτωβρίου 2012, μετά από το ανθρωποκυνηγητό μέσα στο δάσος. Την αίσθηση ότι πρόκειται για έναν δίκαιο και ειρηνικό αγώνα που φαίνεται πολύ αδύναμος για να εναντιωθεί μπροστά στα ογκολιθικά συμφέροντα της πολυεθνικής εταιρείας και όσων την στηρίζουν, μπροστά στον εξοπλισμό και την απανθρωπιά των αστυνομικών που έχουν πάρει διαταγές να συντρίψουν το κίνημα πάσει θυσία. Κι όμως τα γεγονότα και η τεράστια κινητοποίηση που ακολούθησαν τους επόμενους μήνες διέψευσαν παταγωδώς αυτήν την αίσθηση. Με επισφράγισμα την προχθεσινή συναυλία στο πρώην στρατόπεδο του Παύλου Μελά. Μια συναυλία που ανάγκασε όλους να μιλήσουν γι’ αυτήν. Ακόμα και όσους μέχρι τώρα κρατούσαν ουδέτερη στάση ή απέφευγαν να πάρουν θέση απέναντι στην εξόρυξη χρυσού, ακόμα και δημοσιογραφικά μέσα που ασκούν επιλεκτική δημοσιογραφία, ακόμα και το Mega που γελοιοποιήθηκε μετρώντας 2000 θεατές σε μια συναυλία που ξεπερνούσε τους 30000 σύμφωνα με τις πιο μετριοπαθείς εκτιμήσεις.

Στο ξεκίνημα της συναυλίας ο Αποστολάκης από τους Χαίνηδες έκλεισε τον συγκινητικό χαιρετισμό του προς τον κόσμο με τα εξής λόγια: «Δεν θα σας ευχηθώ να έχετε τίποτα. Αυτό που έχουμε είναι μονάχα ό,τι κερδίζουμε.» Το κίνημα κατά της εξόρυξης χρυσού στη Χαλκιδική το γνωρίζει πολύ καλά και το έχει κάνει πράξη με τον πιο συνεπή και αυθεντικό τρόπο. Γι’ αυτό και έχει κερδίσει την μαζική και πιστή υποστήριξη τόσου κόσμου.

Photos by ChristinSa

Για φαντάσου.

Photo by ChristinSa